Những bước chân đầu tiên nơi đất khách

Đối với tôi và nhiều người Viettel lần đầu đi công tác nước ngoài, Timor Leste là một trải nghiệm hoàn toàn khác biệt so với những gì từng biết. Nếu như các thị trường lớn thường có hạ tầng phát triển, hệ thống dịch vụ hoàn chỉnh thì Timor Leste lại mang một diện mạo rất khác.

Ngay từ những ngày đầu đặt chân tới thủ đô Dili, tôi đã cảm nhận rõ sự khác biệt về điều kiện sống. Thành phố không quá đông đúc, cơ sở hạ tầng còn nhiều hạn chế. Điện đôi khi chập chờn, internet chưa ổn định, nhiều khu vực đường sá còn chưa được trải nhựa hoàn chỉnh. Hàng hóa nhập khẩu là chủ yếu nên giá cả khá cao, nhưng chủng loại lại không phong phú.

Có những thời điểm, việc tìm mua một số đồ dùng cơ bản cũng không dễ dàng. Những người mới sang thường phải nhờ các đồng nghiệp đi trước hướng dẫn địa điểm mua sắm, cách tìm nguồn thực phẩm phù hợp. Hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện lợi còn rất ít, hàng hóa không phong phú như ở Việt Nam.

Có những anh chị em kể rằng trong những ngày đầu sang Timor Leste, việc đơn giản như tìm một bữa ăn hợp khẩu vị cũng trở thành thử thách. Muốn mua nước mắm, mì gói hay các loại gia vị Việt Nam, đa số phải nhờ người mang từ Việt Nam sang. Những điều tưởng chừng nhỏ bé ấy lại tạo nên những cảm xúc rất đặc biệt cho người xa quê. Nhưng chính trong hoàn cảnh đó, tinh thần thích nghi của người Viettel bắt đầu được thử thách.

Rào cản ngôn ngữ và văn hóa sống

Một trong những khó khăn lớn nhất đối với người Việt Nam khi sang Timor Leste chính là ngôn ngữ. Timor Leste có hai ngôn ngữ chính thức là Tetum và Portuguese. Bên cạnh đó, nhiều người dân còn sử dụng Bahasa Indonesia và một phần tiếng Anh, đôi khi họ sử dụng đồng thời cả 4 ngôn ngữ trong giao tiếp. Lần đầu tôi được tiếp xúc với ngôn ngữ Tetum – một ngôn ngữ khá lạ với cấu trúc và cách phát âm khác biệt so với tiếng Việt hay tiếng Anh. Việc học một ngôn ngữ hoàn toàn mới trong thời gian ngắn không hề đơn giản.

Có những câu chuyện vui được truyền tai trong cộng đồng Viettel tại Timor Leste. Một kỹ sư mạng kể rằng những ngày đầu đi khảo sát trạm phát sóng ở vùng nông thôn, anh chỉ biết vài câu Tetum đơn giản như “Bondia” (chào buổi sáng), “Obrigadu” (cảm ơn). Khi muốn hỏi đường hay trao đổi công việc, anh phải vừa nói tiếng Anh, vừa dùng tay vẽ sơ đồ trên giấy để giải thích. Ngoài ra, phong cách làm việc của người Timor cũng khác với người Việt Nam. Người Timor thường có nhịp sống chậm rãi hơn, ít áp lực thời gian hơn. Trong khi đó, người Viettel quen với tốc độ làm việc nhanh, quyết liệt và luôn đặt mục tiêu cao.